Sektörlere Göre Bağış Rehberi
Gıda, tarım, otelcilik ve perakende başta olmak üzere farklı sektörlerin gıda bankacılığına nasıl katkı sağlayabileceğine dair teknik ve prosedürel bilgiler.
Bu sayfa teknik ve prosedürel genel bilgi içermektedir. Her sektörün ve işletmenin özel koşulları farklılık gösterebilir. Uygulamada mali müşavirinize danışmanız önerilir.
Bağış Yapabilecek Sektörler
Türk vergi mevzuatı kapsamında işletmeye dahil gıda, temizlik, giyecek ve yakacak mallarını bağışlayabilen her sektörden mükellef, gıda bankacılığı mekanizmasından yararlanabilir. Aşağıda en yaygın sektörel uygulamalar açıklanmaktadır.
Gıda ve Perakende Sektörü
- Son kullanma tarihi yaklaşan (≥30 gün kalan) paketli ürünler
- Hasar görmüş ambalajlı ancak gıdası sağlam ürünler
- Satıştan kaldırılan ancak tüketilebilir ürünler
- Mevsimlik stok fazlası kuru gıda
- Ürün envanteri ve son kullanma tarihi kontrolü
- Piyasa değeri üzerinden fatura kesimi
- KDV'siz teslim ("17/2-b kapsamı" ibareli fatura)
- EK-15 makbuzu alımı
- Belgelerin 5 yıl muhafazası
Taze et, süt ürünleri ve dondurulmuş ürünler için soğuk zincir belgesi zorunludur. Sıcaklık takip kaydı ve taşıma sertifikası teslim tutanağına eklenmelidir. Ayrıntılar için Soğuk Zincir Rehberi'ni indirin.
Tarım Sektörü (Çiftçiler ve Kooperatifler)
- Hasat fazlası taze meyve ve sebze
- Standart dışı görünümlü ancak tüketilebilir ürünler
- İşleme tesislerinden çıkan ikincil ürünler
- Sezonluk fazla tahıl, bakliyat
- Gerçek usulde vergilendirilen çiftçiler GVK 40/10'dan yararlanır
- Kooperatifler KVK kapsamında değerlendirilir
- Basit usul mükelleflerin başvurusu farklıdır
- Mali müşavir onayı önerilir
Tarımsal üreticilerin büyük bölümü küçük ölçeklidir. Kooperatif çatısı altında toplu bağış, hem belgeleme sürecini hem de lojistiği kolaylaştırır.
Otelcilik ve Gıda Hizmetleri
Oteller, restoranlar ve toplu yemek işletmeleri, açılmamış, son kullanma tarihi dolmamış paketli ürünleri bağışlayabilir. Türkiye'de hazır yemek (pişmiş yemek) bağışı teknik ve hijyen gereklilikleri açısından farklı değerlendirmeler içerir.
- Açılmamış paketli breakfast ürünleri
- Son kullanma tarihi yaklaşan minibar ürünleri
- Açılmamış kuru gıda stokları
- İkram fazlası paketli içecek
Hazır/pişmiş yemek bağışı Türkiye'de gıda güvenliği mevzuatı (5996 sk.) kapsamında ek gereklilikler içermektedir. Bu konuda güncel Gıda Hijyeni Yönetmeliği ve ilgili tebliğler incelenmelidir.
Lojistik ve Tedarik Zincirleri
Lojistik firmaları doğrudan gıda bağışı yerine taşıma hizmeti bağışı yoluyla katkıda bulunabilir. Bu yol farklı bir vergisel değerlendirme gerektirdiğinden mali müşavir danışması önemlidir.
- Soğuk zincir araç bağışı veya kullandırımı
- Depo alanı tahsisi
- Taşıma hizmetinin ayni bağış olarak değerlendirilmesi
Hizmet bağışlarının (taşıma, depo vb.) vergisel değerlendirmesi, mal bağışından farklıdır. Bu konuda mutlaka vergi danışmanınıza danışın.
| Sektör | Uygun Bağış | Temel Belge |
|---|---|---|
| Gıda Perakende | Paketli ürün, kuru gıda | Fatura + EK-15 |
| Tarım / Kooperatif | Taze ürün, tahıl, bakliyat | Müstahsil makbuzu / fatura |
| Otelcilik | Açılmamış paketli ürün | Fatura + EK-15 |
| Restoran / Toplu Yemek | Paketli ürün (pişmiş: ek mevzuat) | Fatura + Hijyen belgesi |
| Lojistik | Taşıma / depo hizmet bağışı | Sözleşme / fatura (danışman gerekli) |
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı değildir. Vergisel ve hukuki uygulamalar için mali müşavirinize ve hukukçunuza danışmanız zorunludur. Mevzuat değişikliklerine tabidir — en son bilgi için Gelir İdaresi Başkanlığı tebliğlerini takip edin.